GUBZE Senfonik Döngü I — II. İlk Fark Ediş

Kendine Doğru İlk Yöneliş

“İlk Fark Ediş”, oluşanın yalnızca var olmakla kalmayıp ilk kez kendi varlığına yöneldiği yerde başlar.

Birinci bölümde hareket içeriden örülmüş, kendi imkânlarını toplamış ve belirli bir yoğunluğa ulaşmıştı. Fakat henüz kendisini bilmiyordu.

Şimdi yeni bir şey olur:

Oluşan, kendi merkezindeki hareketi fark eder.

Bu henüz tamamlanmış bir kendini bilme değildir. Yalnızca var olan ile var olduğunu fark eden arasında açılan ilk ilişkidir.

Başlangıçtaki Soru

Bir şey var olduğu hâlde kendisini fark etmeyebilir mi?

Var olmak, var olduğunu sezmek ve kendini bilmek aynı şey midir?

Bu bölümün düşünce yürüyüşü, bu üç hâlin birbirinden ayrılmasıyla ilerler:

Var olmak, oluşun gerçekleşmesidir.

Fark etmek, var olanın ilk kez kendisine veya karşısında beliren harekete yönelmesidir.

Bilmek ise fark edilenle daha belirgin bir ilişki kurmayı gerektirir.

İlk fark ediş henüz bilgi değildir. Fakat bilmenin doğabileceği alanı açar.

Düşüncenin Yürüyüşü

Fark ediş için önce fark edilecek bir hareketin bulunması gerekir.

“Oluş ile Doğuş” bu hareketi hazırlamıştı. “İlk Fark Ediş” ise oluşanın kendi içindeki değişime ilk kez yönelmesini taşır.

Bu yönelişle birlikte, var olan artık yalnızca kendi sürecinin içinde sürüklenen bir hareket değildir. Kendi hareketine doğru dönebilir.

Burada ince bir ayrım belirir:

Fark eden ile fark edilen birbirinden bütünüyle ayrı değildir. İkisi de aynı oluşun içindedir. Fakat fark edişin gerçekleşebilmesi için aralarında bir açıklık doğar.

Bu açıklık bir kopuş değildir.

Varlığın kendi hareketini görebileceği iç mesafedir.

İlk fark ediş bu nedenle hem yakınlık hem de ayrımdır. Oluşan kendisine yönelir; fakat karşılaştığı şeyin ne olduğunu henüz tam olarak bilemez.

Bir hareketi fark etmek, ona yaklaşmak değildir.

Fakat yaklaşmayı mümkün kılan ilk yönü açar.

Sesin Hareketi

Bu bölümün düşünsel okumasında ses, dışarıya doğru genişlemeden önce kendi merkezine yönelir.

Birinci bölümde toplanan ve biçim kazanmaya başlayan hareket, burada kendisini dinliyormuş gibi içeri döner. Sesin taşıdığı yoğunluk artık yalnızca oluşmaya değil, oluşmakta olanın kendi hareketini sezmesine katılır.

Müzik kesin bir yanıt vermez.

Bir anlığına dikkat kesilir.

Bu dikkat, “Ben neyim?” sorusunu henüz kurmaz. Fakat o sorunun doğabileceği ilk sessiz alanı açar.

Ses, fark edişi ilan etmekten çok onun gerçekleştiği anı taşımaya çalışır.

Döngü İçindeki Yeri

“İlk Fark Ediş”, GUBZE Senfonik Döngü I’in ikinci ana bölümüdür.

İlk bölümle arasında şu hareket bulunur:

Oluşan vardır; fakat henüz kendisini bilmez.
İlk fark edişte, var olan ilk kez kendisine yönelir.

Fark edilen henüz anlaşılmamış ve adlandırılmamıştır. Fakat artık bütünüyle belirsiz de değildir.

Bir sonraki ana bölüm olan “III. Yaklaşma”, fark edenin fark ettiği harekete doğru yönelmesiyle başlayacaktır.

Böylece ikinci bölüm, oluş ile yaklaşma arasında bir dönüm noktası olur.

Eseri Dinle

“İlk Fark Ediş”, Döngü I’in içe dönen ilk hareketidir.

Eseri dinlerken belirli bir görüntüye veya sonuca ulaşmak gerekmez. Sesin nerede kendi üzerine döndüğüne, nerede dikkat kesildiğine ve ilk bölümden taşıdığı hareketi nasıl başka bir yöne çevirdiğine kulak verilebilir.

Bugünden Bakınca

Bu metin, eserin tek ve kesin anlamını belirlemek için yazılmadı.

Eser tamamlandıktan sonra yapılan düşünsel bir okumayla; bölümün adı, döngü içindeki yeri ve sesin taşıdığı hareket arasındaki ilişkiyi görünür kılmayı amaçlıyor.

Dinleyenin karşılaştığı fark ediş, burada anlatılandan başka bir yerde açılabilir. Bir duygu, bir görüntü, bedensel bir hareket veya açıklanamayan kısa bir durak olabilir.

Bunların hiçbiri eserin dışında değildir.

Ses, her dinleyende başka bir dikkat alanı açabilir.

Bir Önceki ve Bir Sonraki Hareket

Bir önceki bölüm:

I. Oluş ile Doğuş

Oluşan artık kendi hareketini fark etti.

Fakat ona henüz yaklaşmadı.

Sıradaki bölüm:

III. Yaklaşma